بر اساس گزارش جدید مؤسسه تحقیقاتی Counterpoint Research، اپل در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۹۰ درصد از محموله‌های ساعت‌های هوشمند مجهز به هوش مصنوعی لبه‌ای یا Edge AI را به خود اختصاص داده است.

در همین بازه زمانی، میزان نفوذ هوش مصنوعی لبه‌ای در کل بازار ساعت‌های هوشمند نسبت به سال گذشته حدود ۷۰ درصد رشد کرده و به سهم ۲۵ درصدی از بازار رسیده است. این آمار نشان می‌دهد قابلیت‌های هوش مصنوعی محلی به‌سرعت در حال تبدیل‌شدن به یکی از ویژگی‌های مهم ساعت‌های هوشمند هستند.

هوش مصنوعی لبه‌ای چیست؟

اصطلاح Edge AI به هوش مصنوعی‌ای گفته می‌شود که پردازش‌های آن مستقیماً روی تراشه خود دستگاه انجام می‌شود؛ بنابراین اطلاعات برای پردازش به سرورهای اینترنتی، فضای ابری یا حتی گوشی متصل‌شده ارسال نمی‌شوند.

در اپل واچ، موتور عصبی داخلی می‌تواند قابلیت‌هایی مانند تشخیص ضربان نامنظم قلب یا شناسایی سقوط کاربر را به‌صورت لحظه‌ای پردازش کند. این روش علاوه بر افزایش سرعت واکنش دستگاه، به حفظ حریم خصوصی اطلاعات سلامتی کاربران نیز کمک می‌کند.

تحلیلگران Counterpoint می‌گویند شرکت‌های سازنده ساعت هوشمند به‌طور مداوم در حال ارتقای سخت‌افزار محصولات خود هستند تا آن‌ها را برای اجرای قابلیت‌های هوش مصنوعی آماده کنند. بااین‌حال، استفاده گسترده از Edge AI همچنان بیشتر به برندهای بزرگ محدود است و اپل به‌تنهایی حدود ۹۰ درصد از این بازار را در اختیار دارد.

تمرکز اصلی روی سلامت و تناسب اندام

مهم‌ترین کاربرد فعلی هوش مصنوعی محلی در ساعت‌های هوشمند، بررسی وضعیت سلامت و فعالیت‌های ورزشی کاربران است.

طبق آمار منتشرشده، عرضه ساعت‌های دارای قابلیت پایش فشار خون نسبت به سال گذشته دو برابر شده و عرضه مدل‌هایی که امکان تشخیص علائم آپنه خواب را دارند، تقریباً سه برابر افزایش یافته است. ظاهراً شرکت‌های فعال در این صنعت اکنون در حال بررسی روش‌هایی برای تشخیص یا پایش دیابت با کمک ساعت‌های هوشمند هستند.

برتری اپل با تراشه S9 آغاز شد

برتری فعلی اپل به سال ۲۰۲۳ بازمی‌گردد؛ زمانی که این شرکت تراشه S9 را با یک موتور عصبی چهار هسته‌ای معرفی کرد. این موتور عصبی به‌طور ویژه برای اجرای پردازش‌های یادگیری ماشینی روی اپل واچ طراحی شده بود.

هواوی در سال ۲۰۲۵ با معرفی تراشه Kirin W80 و امکان اجرای محلی دستیار صوتی Celia وارد این رقابت شد. کوالکام نیز قرار است در سال ۲۰۲۶ با پلتفرم Snapdragon Wear Elite حضور جدی‌تری در این بازار داشته باشد. گفته می‌شود گوگل نیز در حال توسعه تراشه‌ای مبتنی بر Tensor برای دستگاه‌های پوشیدنی است، اما این تراشه هنوز وارد بازار نشده است.

در کنار تراشه‌های مجهز به موتور عصبی اختصاصی، روش‌های نرم‌افزاری دیگری نیز در حال توسعه هستند. برای نمونه، پلتفرم Apollo شرکت Ambiq می‌تواند برخی پردازش‌های هوش مصنوعی را بدون استفاده از واحد پردازش عصبی اختصاصی اجرا کند.

این روش هنوز در مقایسه با راهکار سخت‌افزاری اپل سهم محدودی دارد، اما ممکن است در آینده به سازندگان ساعت‌های اقتصادی اجازه دهد برخی قابلیت‌های Edge AI را با هزینه کمتری ارائه کنند.

Counterpoint تنها زمانی یک ساعت هوشمند را در گروه محصولات مجهز به Edge AI قرار می‌دهد که دستگاه دارای موتور عصبی یا واحد پردازش عصبی باشد و حداقل یکی از قابلیت‌های سلامتی، ایمنی یا تعاملی آن واقعاً پردازش‌های هوش مصنوعی را روی همان تراشه اجرا کند. صرفاً وجود سخت‌افزار هوش مصنوعی برای قرارگرفتن در این دسته کافی نیست.